Bóng đá phong trào cuối tuần đang trở thành thói quen của hàng triệu người Việt Nam. Tuy nhiên, theo thống kê của Khoa Ngoại chấn thương — Bệnh viện Thể thao Việt Nam, chấn thương dây chằng chéo trước (ACL) và sụn chìm khớp gối chiếm gần 40% các ca nhập viện do thể thao, tập trung ở nhóm người chơi không chuyên 30–45 tuổi.
TS.BS Nguyễn Văn A, Giám đốc chuyên môn, cho biết: "Người chơi cuối tuần thường có cường độ cao nhưng thân thể chưa được chuẩn bị — đây là nhóm nguy cơ cao nhất. Phần lớn chấn thương có thể phòng tránh được bằng những nguyên tắc rất đơn giản."
1. Khởi động ít nhất 10–15 phút
Khởi động làm tăng nhiệt độ cơ, độ đàn hồi của gân và dây chằng. Trọng tâm nên là các bài động (dynamic stretching): chạy nhẹ tại chỗ, xoay khớp hông, gập duỗi knee, quạt chân. Tránh giãn cơ tĩnh kéo dài trước khi thi đấu.
2. Tăng cường sức mạnh cơ đùi sau (hamstring)
Cơ đùi sau yếu là yếu tố nguy cơ số một của rách ACL. Nên tập 2 buổi/tuần với bài Nordic hamstring curl, deadlift Romanian hoặc leg curl tại phòng tập.
3. Kiểm soát thể trạng và kỹ thuật tiếp đất
- Duy trì cân nặng hợp lý — mỗi kg thừa tạo thêm 4 kg tải trọng lên khớp gối khi chạy.
- Tập kỹ thuật tiếp đất bằng mũi bàn chân, đầu gối trục thẳng với ngón chân.
- Hạn chế phanh gấp, xoay người trên mặt sân cứng.
4. Chọn giày và mặt sân phù hợp
5. Nghe tín hiệu cơ thể
Đau âm ỉ, sưng nhẹ hoặc cảm giác "không vững" ở gối là dấu hiệu cảnh báo sớm. Việc cố gắng "chơi tiếp cho qua" khiến tổn thương nhẹ trở thành rách hoàn toàn, kéo dài thời gian điều trị từ 2 tuần lên 6–9 tháng.
6. Khám sàng lọc định kỳ
Người chơi thể thao thường xuyên nên khám cơ xương khớp — y học thể thao 6 tháng/lần để đánh giá độ ổn định khớp, lực cơ và tư thế vận động. Bệnh viện hiện có gói "Sàng lọc chấn thương thể thao" — đặt lịch trực tuyến để được ưu tiên.
Khi nghi ngờ chấn thương, hãy áp dụng nguyên tắc R.I.C.E (Rest — nghỉ, Ice — chườm lạnh, Compression — băng ép, Elevation — nâng cao chân) và đến cơ sở y tế chuyên khoa trong 48 giờ đầu.